Concours d’elegance, 4 en 5 september bij Paleis Het Loo in Apeldoorn.

Download kortingsbon hier


Morris Minor, een elektromotorische krachtpatser?
(door René Vinke)

Van onze grote MM-maat, Henk Bannink, kreeg ik een mailtje waarin hij mij in zijn aanhef (humoristich bedoeld) adviseerde een aanpassing of vernieuwing van mijn demonstratiebord te maken, welke ik doorgaans op de technische dagen gebruik. Voor het hoe en waarom gaf hij mij de site: http://cgi.ebay.com/ebaymotors/Other-Makes-Electric-Vehicle-Car-EV-converted-Morris-Minor-1000_W0QQcmdZViewItemQQhashZitem439c8bfc40QQitemZ290389228608QQptZUSQ5fCarsQ5fTrucks
Het openen ervan leverde leuke, interessante informatie op van een wel héél “hot item” in deze dagen en specifiek geldend voor ons type Morrisjes. Hier een uittreksel van de advertentie:

Title: Electric Vehicle Car EV converted Morris Minor 1000
Mileage: 99,999 miles
Location: Las Cruces, NM

Vehicle Information
VIN: 777561 | See the free Vehicle History Report

Inspection: Order an independent inspection

Warranty: No
Vehicle title: Clear
Condition: Used
For sale by: Private seller

Features
Body type: -- Engine: Unspecified Cylinder Exterior color: White
Transmission: Unspecified Fuel type: Electric Interior color: Blue
Disability equipped: --

 

Be the coolest and greenest in your neighborhood with the 1961 Morris Minor converted to electric power. 7" Advanced DC motor and 72 Volts of lithium ion batteries power this classic little car to speeds of 45 MPH and a range of 25 - 30 miles. Charges overnight for pennies with the onboard Zivan NG1 charger. Alltrax 7245 controller. Morris is is very nice condition with interior and exterior recently refinished.
I have over $5000 in the lithium batteries alone. They are rated for 1000+ charges and have been charged about 200 times.


Heel humoristisch klinken de specificaties: “Engine: Unspecified cylinder”, “Fueltype: electric” en “Transmission: Unspecified”. Helemaal een lachertje als je de omstrek van de motor in de machinekamer ziet; slechts 7” (=17,8 cm). De motor wordt gevoed met een 72 volts accupakket. Aannemende, dat in de bagageruimte geen accu’s zitten, zien we, dat de accu’s niet helemaal gelijk aan elkaar zijn, kijk maar naar de pool indelingen en de vorm van de accublokken. Deel 72 door twee en je hebt 36 cellen. Bij 12 volt’s accu’s zou je dus 3 blokken tellen en bij 6 volt exemplaren 6 stuks. Zo te zien zitten er dus verschillende accupaketten in (of moet ik een ander brilletje kopen?). Dit kan de nodige laadproblemen geven, mits de accu’s wel indentiek aan elkaar zijn. En dan nog dient de juiste acculader speciaal te worden ontworpen. Nog een vraag hierbij: Waar vandaan worden de lichten en andere standaard verbruikers van 12 volt voorzien???
Een ander punt is de veilgheid. Voor gelijkspanning gold in de zestig/zeventiger jaren in Nederland maximaal 42 volt voor persoonlijke aanraking. 72 volt kan dus zeker goed voelbaar, zo niet gevaarlijk zijn voor personen met een wat lagere elktrische lichaamsweerstand dan normaal. We spreken dan nog niet eens over mensen met een pace-maker o.i.d. Dan moet ook nog aan de isolatie van de onderdelen en verbindingen hoge eisen worden gesteld. Het product van stromen en spanning is immers heel veel hoger dan bij 12 volt!
Tractiemotoren zijn meestal serie geschakeld, d.w.z. dat de ankerwindingen en die van de veldspoelen uit een serie circuit bestaan. Dit in tegenstelling met motoren, die op een (vrijwel) constant toerental hun werk doen zoals dat o.a. bij stationaire pompen het geval is. Dat zijn shuntmotoren, d.w.z. de veldspoelen staan in dat geval parallel aan het anker.
Een in seriegeschakelde motor heeft de eigenschappen, dat bij vanaf nullast oplopen het koppel veel groter is dan bij shuntgeschakelde motoren en dat het toerental een gevaarlijk maximum kan bereiken. Dit vindt ook plaats bij de standaard startmotoren, die op de Morris Minor gemonteerd zitten. Het komt dan wel eens voor, dat de ankerwindingen door de middelpuntvliedende kracht uit hun “sponningen” geslagen zijn met een startmotor voor de sloop tot gevolg. Laat de startmotor daarom nooit doorlopen als deze bij reeds lopende motor geen dienst meer doet of als de z.g. Bendixkoppeling bij het starten niet in de starterkrans van het vliegwiel is gedrukt. Gelukkig is de constructie van deze startmotor om deze redenen bijzonder robuust vervaardigd en loopt het meestal wel goed af.
Voor het starten en zo snel mogelijk bereiken van een hoog toerental is een speciale voorziening nodig om die start- en oploopstromen binnen toelaatbare grenzen te houden. Dit geschiedt met een regelkast, die stapsgewijze wordt opgeschakeld. In de praktijk is die opschakeling van seriemotoren merkbaar in o.a. kranen liften, trams en treinen. Wie kent niet de schokkende bewegingen van trams en treinen bij het op snelheid brengen door de “machinist”?
Kom ik terug op deze elektrische Morris. Er werd reeds door de aanbieder ervan ter kennis gebracht dat hij een laadprobleem ondervindt. Verder stelt hij, dat de motor direct aan de versnellingbak gekoppeld zit en dat alleen de 4e en achteruit versnelling dienst doen. In principe is elke elektromotor elektrisch omkeerbaar. Die omkering kan alleen na volledige stilstand van de motor mechanisch gerealiseerd worden als de koppeling ontbreekt. (Ik bekeek later de foto van de montage van de motor op de transmissie wat beter en vermoed toch een soort kast met vliegwiel en mogelijk nog de mechanische koppeling te kunnen zien). Daarnaast zal het snel opvoeren van de wagensnelheid alleen via een schakelkast kunnen of zal bij het ontbreken ervan een stroombeveiliging nodig zijn en zal de accelleratie relatief traag verlopen.
Je ziet, problemen allom. Op latere data las ik in hetzelfde verhaal op die site, dat de aanbieder zijn object uit de veiling heeft teruggetrokken. Tijdens een rijtest bleek de wagen maar 30 m.p.h. te halen en meerdere technische problemen te hebben ondervonden. Hij meldde USD 10.000,00 in de ombouw te hebben gestoken en eerder de wagen voor USD 7.500,00 te koop hebben angeboden. Je kreeg dan ook nog extra accu’s à USD 200,00/stuk. Het bereik van de Morris zou ca. 25 tot 30 mijl zijn. Niet interessant dus om nu reeds die ombouw na te bootsen. Maar dat er eens een, technische interessante, aantrekkelijke elektrische variant aankomt staat wel vast. Als je tenminste alle originaliteit van je Morris Minor wilt laten varen………………..
Of we financieel allemaal wel zo blij zouden moeten zijn met zoveel elektrische auto’s op de weg valt nog wel te bezien! Meer elektrische verbruikers betekent immer meer e-centrales, meer koperen geleiders voor het transport naar alle oplaadpunten, inclusief de stopcontactjes thuis, wat ook de koperprijs zal opjagen en zo ook de prijs voor de grondstoffen voor de produktie van de accu’s, die toch al een beperkte levensduur hebben. Vergeet ook niet de altijd hogere belastingdrift van de regeringen enzovoort! Of het milieu er nu zo’n baat bij heeft valt te betwijfelen. De energie voor de opwekking van elektra is voorlopig merendeels uit gas- en olie te halen. Een windmolenpark, een stuwmeer of een stad vol met zonnepanelen draagt tot nu toe niet wezenlijk bij om de wereld energiebehoefte goed af te dekken. En alle genoemde middelen voor levering van duurzame energie vragen veel geld, tijd en inspanning en ze zijn allemaal niet vrij van milieubeschadiging. Automonteurs moeten om- of bijgeschoold worden tot elektrotechnicus voertuigtechniek. Hun wacht een gouden toekomst! Uit ervaring kan ik stellen, dat sommige wegenwachters nu al geen raad meer weten als ze voor een defekte oldtimer of klassieker staan. Tijdens de winterdag hebben ze het meeste werk aan problemen met accu’s.. …..de elektrische auto heeft de wagen bijna vol aan die zware, dure dingen…………… Nee hoor, geef mij maar de originele (of bijna originele) Morrismotor! En mijn huidig demobord gaat mijn tijd nog wel mee……………………….
O, ja, onlangs las ik in een bekend ochtendblad, dat Albert de Gier, de ontwerper en fabrikant van de ons al bekende 123-Ign. (elekronische onsteking voor o.a. onze Minors) een elektrisch aangedreven Citroén 2CV (Lelijk Eendje) heeft gebouwd. Helaas ontbrak een wat meer technische toeliching.
P.S.: Zojuist vernam ik van onze club-accu/batterijenspecialist, Jos Theuns, dat de hier toegepaste moderne auccucellen (lithium-ion) een nominale spanning van 3,6 volt hebben. Dat past beter om met 20 stuks exact in de vereiste voedinspanning van 72 volt voor de elektromotor te voorzien! Ik heb hem gevraagd om ook zijn visie in het clubblad te geven waarop hij mij toezegde dit graag te willen doen!

Nawoord van Henk,
Je stuurt René een advertentie toe die iets met prik en Minors te maken heeft en je krijgt binnen achtenveertig uur een hele elektrotechnische verhandeling ter inzage.
Ik heb al moeite met fietslampjes en dynamo’s. Qua elektra ben ik net als Mister Lucas “King of darkness”. Ik vraag me echter nog wel af of de plus nu aan de massa zit bij deze unica electra absurdum en of je die hele batterij aan zonnepanelen mee moet slepen (zie foto) om hem op te laden. Wat in ieder geval waar is dat je met deze conversie heel langzaam gaat en lang moet rijden wil je de investering eruit hebben, dat is een proces van jááááren.
Bottom line is; jongens (en meiden) blijf lekker prutsen met je Minor dankzij specialistische hobbyisten zoals René worden we weer op het juiste (verlichtte) pad gehouden.
Keep on Minor ing !! Henk Bannink.